AI in moderne auto’s

AI in auto’s kan worden gebruikt om mensen te monitoren en te beïnvloeden – maar vandaag de dag is het vooral bedoeld voor veiligheid en comfort, niet voor controle. Toch is de bezorgdheid volledig terecht.

Wat is “AI in auto’s” eigenlijk?

Wanneer men spreekt over AI in moderne auto’s, gaat het meestal om:

Rijhulpsystemen (ADAS)

• Automatische noodrem • Rijstrookassistent • Adaptieve cruisecontrol • Vermoeidheids- en aandachtmonitoring

Interieurmonitoring

• Camera’s die ogen, hoofd en aandacht volgen • Sensoren die handpositie, hartslag of ademhaling meten (in sommige modellen)

Data en software

• GPS en rijgedragspatronen • “Over-the-air” updates • Verbonden systemen (cloud, apps, servers van de fabrikant)

Het wordt AI genoemd omdat de systemen patronen leren en intelligent reageren – niet omdat de auto “zelf denkt”.

Wat is het doel vandaag?

De officiële én feitelijke doelen zijn vooral:

• Minder ongevallen
• Minder vermoeidheid en afleiding
• Betere verkeersdoorstroming
• Lager verzekeringsrisico

Zo vereist de EU bijvoorbeeld al dat nieuwe auto’s beschikken over:

• Intelligente snelheidsassistentie
• Bestuurdersmonitoring (vanaf 2024)

Het doel is verkeersveiligheid, geen gedragscontrole.

Maar kan het misbruikt worden?

Ja. De technologie zelf kan worden misbruikt als de randvoorwaarden veranderen.

Mogelijke risico’s (theoretisch – maar realistisch):

• Monitoring van rijstijl (snelheid, acceleratie, pauzes)
• Verzekeringspremies op basis van gedrag
• Gedetailleerde tracking van verplaatsingspatronen
• Beperking van functies (bijv. snelheid, gebieden, tijdstippen)
• Toegang voor autoriteiten via wetgeving of noodsituaties

De technologie maakt het mogelijk – wetgeving en ethiek bepalen of het gebeurt.

Controleert de auto je al?

In de praktijk: een beetje – maar indirect.

Voorbeelden:

• De auto piept als je te hard rijdt
• Hij kan ingrijpen en remmen
• Hij kan weigeren te rijden als veiligheidssystemen zijn uitgeschakeld
• Hij kan fouten en gebeurtenissen loggen

Maar:

• Hij schrijft geen boetes uit
• Hij rapporteert niet automatisch aan de politie
• Hij “straft” je niet juridisch,
• nog niet

En wat met verzekeringsmaatschappijen?

Hier is de ontwikkeling het meest concreet:

• “Pay how you drive”-verzekeringen bestaan al
• Data kan worden gebruikt voor:
  1. Korting bij netjes rijgedrag
  2. Hogere premie bij agressief rijgedrag

Wat beschermt ons tegen misbruik?

In Europa (EU):

• GDPR/AVG: beperkt hoe data mag worden gebruikt
• Verplichting tot toestemming
• Beperkte dataopslag
• Recht op inzage en verwijdering

Maar:

• Regels kunnen veranderen
• Uitzonderingen kunnen worden ingevoerd (bijv. veiligheid, klimaat, verkeer)

De belangrijkste vraag gaat niet over technologie – maar over macht.

AI in auto’s draait uiteindelijk om:

Wie bezit de data? Wie bepaalt de regels? En wat wordt “normaal”?

De technologie is neutraal.

De toepassing is politiek, economisch en cultureel.

Korte conclusie

• AI in auto’s is primair ontwikkeld voor veiligheid
• In veel nieuwe auto’s observeert zij de bestuurder al
• Ze kan worden misbruikt als wetgeving en toezicht veranderen
• Vandaag zijn er beschermingen, maar geen garanties voor de toekomst